การวิเคราะห์สภาพแวดล้อม ศักยภาพ มหาวิทยาลัยบูรพา
(SWOT Analysis)
-------------------------------------------------------
จุดแข็ง (Strengths)
1. มหาวิทยาลัยบูรพา เป็นสถาบันที่มีประวัติศาสตร์และผลงานมายาวนานกว่า 50 ปี มีความพร้อมในระดับประมาณ 10 อันดับแรกของประเทศ
2. ที่ตั้งมหาวิทยาลัยได้สร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจให้กับชุมชน ก่อให้เกิดการขยายตัวของเศรษฐกิจในแถบจังหวัดชลบุรี และจังหวัดใกล้เคียง
3. มหาวิทยาลัยบูรพา มีที่ตั้งใกล้กรุงเทพมหานคร สะดวกต่อการเดินทาง มีภูมิทัศน์ที่สวยงาม อากาศดี เหมาะสมที่จะเป็นสถานศึกษาและอาศัย
4. มีพื้นที่กว้างขวาง มีพื้นที่ ณ จังหวัดชลบุรี 647 ไร่ 35 ตารางวา จังหวัดจันทบุรี 1,406 ไร่ 1 งาน 81 ตารางวา และจังหวัดสระแก้ว 1,269 ไร่ 2 ตารางวา รวมพื้นที่ทั้งหมด ประมาณ 3,322 ไร่ 2 งาน 18 ตารางวา
5. มหาวิทยาลัยบูรพา ได้รับการพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีสารสนเทศ มีเครือข่ายใยแก้วนำแสง พร้อมรองรับการขยายงาน
6. มีระบบการบริหารงานแบบมีส่วนร่วม โดยผู้บริหารร่วมกับผู้แทนของบุคลากรและหน่วยงานในรูปของคณะกรรมการต่าง ๆ อาทิ สภามหาวิทยาลัย ที่ประชุมคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัย คณะกรรมการประจำส่วนงาน
7. มีศิษย์เก่าที่สำเร็จการศึกษาไปจำนวนมาก และประสบความสำเร็จ สามารถเป็นฐานสนับสนุนการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยได้เป็นอย่างดี
8. มหาวิทยาลัยบูรพา มีสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐ มีโอกาสที่จะสร้างสรรค์และพัฒนาระบบการบริหารให้มีความยืดหยุ่นสูงได้
จุดอ่อน (Weaknesses)
1. บัณฑิตระดับปริญญาตรียังมีจุดอ่อนด้านภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ) ความมั่นใจ และความสามารถในการแก้ปัญหา ระดับบัณฑิตศึกษา มีจุดอ่อนเรื่องผลงานวิทยานิพนธ์ ยังไม่โดดเด่น และยังไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้มากเท่าที่ควร (งานวิทยานิพนธ์ ได้รับรางวัลเพียง ร้อยละ 0.03 ซึ่งควรเพิ่มเป็นร้อยละ 0.06 (ข้อมูลปี พ.ศ.2551))
2. หลักสูตรของมหาวิทยาลัยบูรพา ระดับปริญญาตรี ส่วนใหญ่เป็นหลักสูตรที่ขาดการบูรณาการข้ามสาขาวิชา โดยเฉพาะการบูรณาการข้ามคณะที่สนองตอบต่อความต้องการของผู้ใช้บัณฑิตยังมีน้อย ส่วนหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษามีลักษณะทำนองเดียวกัน
3. ส่วนงานภายในมหาวิทยาลัยบูรพา ยังมีศักยภาพที่แตกต่างกันค่อนข้างมาก (มี 5 ส่วนงานที่ได้รับผลการประเมินคุณภาพการศึกษาอยู่ในระดับพอใช้)
4. การจัดการศึกษาสู่ระดับนานานาชาติ มหาวิทยาลัยบูรพา มีจุดอ่อน เรื่อง ศักยภาพและความพร้อมของบุคลากร โครงสร้างพื้นฐาน และระบบบริการภายในมหาวิทยาลัย
5. การจัดบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยบูรพา ขาดการให้ชุมชนมีส่วนร่วมและกระบวนการทำงานเชิงรุกเพื่อเข้าถึงชุมชน
6. การดำเนินกิจกรรมบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยบูรพา ยังไม่ส่งผลกระทบในเชิงพัฒนาสังคมภาคตะวันออกได้ชัดเจนตามปณิธานของมหาวิทยาลัย
7. การเปิด หรือขยายโอกาสทางการศึกษาให้แก่กลุ่มเป้าหมายที่อยู่นอกระบบ และ / หรือการเชื่อมโยงเข้ากับหลักสูตรนอกระบบ เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตยังมีน้อย
8. ความสามารถและทักษะการบูรณาการภารกิจด้านการเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชาการ และทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมให้ผสมผสานเป็นกิจกรรมเดียวกันได้ยังมีน้อยมาก
9. มหาวิทยาลัยบูรพา ยังขาดกลไกการศึกษาประเด็นปัญหาและความต้องการของชุมชน จึงทำให้ผลงานวิจัยที่ตอบสนองต่อปัญหาของชุมชนและประเทศชาติยังมีไม่มาก งานวิจัยส่วนใหญ่จะเป็นไปตามความเชี่ยวชาญของคณาจารย์
10. ขาดระบบการบริหารงานวิจัยเชิงรุกและขาดการดำเนินการวิจัยแบบสหวิทยาการ
11. การวิจัยที่ร่วมกับนักวิจัยในสถาบันการศึกษาต่างประเทศยังมีน้อย
12. คณาจารย์และนักวิจัยที่มีศักยภาพทางการวิจัยระดับนานาชาติยังมีน้อย
13. ผลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติที่มีค่า Impact factor สูงยังมีน้อย รวมถึงผลงานที่ได้รับการอ้างอิงมีจำนวนน้อยมาก (งานวิจัยตีพิมพ์ ร้อยละ 20.90 บทความวิจัยที่ได้รับการอ้างอิง (Citation) ใน Refereed journal หรือในฐานข้อมูลระดับชาติหรือระดับนานาชาติต่ออาจารย์ มีเพียงร้อยละ 15.74 ซึ่งควรจะต้องได้มากกว่า ร้อยละ 20)
14. ผลงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์จนเป็นนวัตกรรมใหม่ที่นำไปสู่การจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา และ / หรือนำไปสู่การผลิตเป็นสินค้าหรือบริการในเชิงพาณิชย์ยังมีน้อย
15. คณาจารย์มีภาระงานสอนมากจนไม่สามารถจัดเวลาเพื่อมาปฏิบัติงานวิจัยได้
16. ภารกิจการวิจัยยังไม่สามารถให้ผลตอบแทนที่ชัดเจนได้เทียบเท่ากับภารกิจการสอน ทำให้คณาจารย์ส่วนใหญ่มุ่งสอนมากกว่าทำวิจัย
17. ขาดระบบการกำกับดูแล การประหยัดพลังงาน และความคุ้มค่าของทรัพยากร
18. ระบบการจัดการด้านการเงินยังไม่สนับสนุนการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ได้
19. ระบบการบริหารงานบุคคล ยังขาดการเชื่อมโยงภารกิจระดับบุคคลไปสู่เป้าหมายของมหาวิทยาลัย
20. ขาดระเบียบที่จะมารองรับระบบการบริหารบุคคลที่มุ่งผลสัมฤทธิ์ของผลงาน (Performance based management) รวมถึงการประเมินงานด้วยตนเองเพื่อการควบคุม (Control Self-Assessment)
21. มหาวิทยาลัยบูรพา ขาดระบบการเตรียมบุคคลที่จะเข้าสู่ตำแหน่งบริหารอย่างเป็นรูปธรรมและบุคลากรขาดแผนการพัฒนวิชาชีพรายบุคคล (Individual Development Plan : IDP)
22. วัฒนธรรมการทำงานของบุคลากร และส่วนงานยังขาดการมองภาพแบบองค์รวมของมหาวิทยาลัย แต่ยังคงติดยึดกับผลประโยชน์ของส่วนงาน และระดับปัจเจกบุคคลเป็นส่วนมาก
23. การสื่อสารภายในระดับมหาวิทยาลัย และระดับส่วนงานยังเป็นปัญหาไม่สามารถรับประกันการสื่อสารได้ว่าได้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่เป็นบุคลากร และ / หรือนิสิตได้จริงเพียงใด
24. ระบบการจัดการความปลอดภัย การจัดระเบียบสังคม และสิ่งแวดล้อมรอบมหาวิทยาลัย ยังมีข้อจำกัดมาก
25. มหาวิทยาลัยยังต้องได้รับการพัฒนาด้านความพร้อมของห้องปฏิบัติการด้านวิทยาศาสตร์ ห้องปฏิบัติการด้านภาษา และห้องปฏิบัติการพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับสาขาวิชาต่าง ๆ
26. ระบบสวัสดิการภายในมหาวิทยาลัย อาทิ สถานที่จอดรถ โรงอาหาร พื้นที่พักผ่อน สนามกีฬา การเดินทางภายในมหาวิทยาลัย มีความจำเป็นเร่งด่วนต้องได้รับการพัฒนา เพื่อเป็นบริการขั้นพื้นฐานภายในมหาวิทยาลัย
27. แม้ว่าระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์จะได้รับการพัฒนา แต่การนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการปฏิบัติงานยังมีน้อย และขาดการเชื่อมโยงลงสู่ระดับส่วนงานอย่างจริงจัง
28. ห้องเรียนขาดความพร้อมและระบบบริหารจัดการการใช้ห้องเรียนที่มีประสิทธิภาพ
โอกาส (Opportunities)
1. นโยบายด้านต่างประเทศของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา มีแนวนโยบายเปิดด้านการส่งเสริมให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางด้านการศึกษาของภูมิภาค จึงเปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัยบูรพา สามารถกำหนดทิศทาง นโยบายและผลักดันการขยายงานจัดการศึกษาระดับนานานาชาติได้มากขึ้น
2. การจัดอันดับมหาวิทยาลัยในระดับเอเชีย การที่มหาวิทยาลัยบูรพาได้รับการจัดอันดับอยู่ในกลุ่ม 1 ใน 200 มหาวิทยาลัยที่ดีที่สุดของเอเชีย หรืออันดับที่ 151 เป็นโอกาสสำคัญที่ส่งผลต่อความเชื่อถือของผู้เรียนและคาดว่าจะส่งผลต่อจำนวนนิสิตที่จะเข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยบูรพาด้วย
3. ความต้องการการศึกษาระดับอุดมศึกษาของประชากรในภาคตะวันออก โดยเฉพาะนิคมอุตสาหกรรมหลายแห่ง ทำให้โอกาสการจัดการศึกษา การวิจัย และการบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยบูรพามีโอกาสขยายตัวได้มากขึ้น
4. การประเมินและการรับรองคุณภาพการศึกษาของ สมศ. เป็นกลไกที่เปิดโอกาสให้ส่วนงานได้รับทราบจุดเด่นจุดด้อยของส่วนงาน อันจะนำไปสู่การพัฒนาและยกระดับคุณภาพการดำเนินงานของส่วนงานได้มากขึ้น
ภัยคุกคาม (Threats)
1. การมีสถาบันอุดมศึกษาเพิ่มมากขึ้นทั้งภายในประเทศ และการเปิดเสรีทางการค้าอาจจะทำให้มีสถาบันอุดมศึกษาจากต่างประเทศมาเปิดในประเทศไทยมากขึ้น อันจะทำให้มีการแข่งขันที่เข้มข้นและรุนแรงยิ่งขึ้น
2. ความต้องการความมั่นคงในชีวิตของบุคลากรมีมากขึ้น มหาวิทยาลัยจำเป็นต้องมีกลยุทธ์การจัดการหรือการหารายได้เพิ่มเติมเพื่อนำมาสนับสนุนการจัดสวัสดิการให้มากขึ้น
3. สถานการณ์ทางเศรษฐกิจและพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไป นับเป็นเงื่อนไขที่มหาวิทยาลัยต้องเร่งปรับตัวให้ทันกับความเปลี่ยนแปลง
4. ภาคตะวันออก เป็นชุมชนอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว และเกษตรกรรมหลายแห่งเข้ามาเปิดการจัดการเรียนการสอนในภาคตะวันออกมากขึ้น